นวัตกรรมข้ามกระทรวงขนไฮเทครับภัยสุขภาพโลก

2 องค์กร สร้างความร่วมมือข้ามกระทรวง ดึงนวัตกรรม ‘AI-ชุดตรวจอัจฉริยะ’ สกัดโรคอุบัติใหม่ ยกระดับ ‘Smart Community Health’ รับมือภัยสุขภาพโลก

สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ(สวทช.) ลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) กับกรมควบคุมโรค ที่กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2569 เพื่อบูรณาการองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีขั้นสูงกับงานสาธารณสุข สร้างระบบเฝ้าระวังโรคที่แม่นยำ ทันสมัยที่สุดในภูมิภาค

ข้อตกลงครอบคลุมทั้งการพัฒนาระบบข้อมูล (Big Data) ระบบเฝ้าระวังอัจฉริยะ และการพัฒนาศักยภาพบุคลากร ของทั้ง 2 กระทรวงให้มีทักษะข้ามสายงาน (กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม – กระทรวงสาธารณสุข)  เพื่อรองรับวิกฤตสุขภาพที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต  โดยการใช้ นวัตกรรมนำหน้า ลดความสูญเสียทางเศรษฐกิจและสังคมจากการแพร่ระบาดของโรค

นายแพทย์มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวว่าจะเปลี่ยนการทำงานเชิงรับเป็นเชิงรุก ใช้ข้อมูลเทคโนโลยีดิจิทัลและงานวิจัยเชิงประจักษ์เป็นฐานการตัดสินใจเชิงนโยบาย พัฒนาระบบเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโรคให้มีประสิทธิภาพสูงสุด เกิดประโยชน์ต่อสุขภาวะของประชาชนไทยอย่างยั่งยืน

ศ. ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผอ. สวทช. กล่าวว่า สวทช. จะใช้ขีดความสามารถด้านวิจัยและแพลตฟอร์มข้อมูลมาสนับสนุนกรมควบคุมโรค อาทิ 1) Traffy Fondue ระบบรับแจ้งเหตุ ตรวจสอบ ติดตามการรายงานปัญหาในชุมชน การจัดการสิ่งแวดล้อมที่ส่งผลต่อโรค ประชาชนรายงานปัญหาสาธารณสุขผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัลได้ทันที ทำให้หน่วยงานตอบสนองและแก้ไขปัญหาได้รวดเร็ว 2) OV-ATK ชุดตรวจพยาธิใบไม้ตับแบบรวดเร็ว ใช้เวลาเพียง 10 นาที พัฒนาโดยคนไทยและผลิตในประเทศ ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการคัดกรอง ตรวจโรคพยาธิใบไม้ตับในพื้นที่เสี่ยง ลดภาระค่าใช้จ่ายและเวลาการตรวจ

3) Digital Healthcare Platform แพลตฟอร์มบริการด้านการแพทย์ดิจิทัล  ประกอบด้วย 3 ระบบย่อย A-MED,  iDEMS, ThaiSook สนับสนุนระบบข้อมูลสุขภาพแบบบูรณาการระหว่างหน่วยบริการ เพิ่มความสะดวกในการดูแลผู้ป่วยระยะไกล พัฒนาระบบแพทย์แม่นยำแห่งชาติ  Genomics Thailand วิจัยทางการแพทย์จีโนมิกส์ วิเคราะห์ข้อมูลพันธุกรรมและคลินิกของคนไทย สนับสนุนแนวทางการแพทย์แม่นยำ (Precision Medicine) เพื่อการวินิจฉัยและรักษาโรคที่มีประสิทธิภาพเฉพาะบุคคล  Biomarker Sensor พัฒนาเซนเซอร์ตรวจสารชีวภาพ เช่น อัลบูมิน ช่วยประเมินความเสี่ยงโรคจากสัญญาณชีวภาพ  ใช้ตรวจคัดกรองภาวะผิดปกติในร่างกายได้รวดเร็ว ลดค่ารักษาในระยะยาว  4) ระบบคุณภาพการให้บริการ EnvOcc เฝ้าระวังโรคจากการประกอบอาชีพ โครงการติดตามสุขภาพคนทำงาน ตั้งเป้า 2,000 โรงพยาบาล รายงานผลของแรงงานกว่า 500,000 คนต่อปี ช่วยให้ติดตามและป้องกันโรคจากการทำงานได้แม่นยำ ปกป้องสุขภาพแรงงานไทย 

โดยได้นำแพลตฟอร์มTraffy Fondue มาปรับใช้รับแจ้งเหตุ เฝ้าระวังสุขภาพคนเมือง การพัฒนาชุดตรวจโรคที่รู้ผลไวและแม่นยำเพื่อเปลี่ยนผ่านสู่ สุขภาพชุมชนอัจฉริยะ หรือ Smart Community Health อย่างแท้จริง

 

ก่อนหน้านี้ สวทช. ได้นำผลงานวิจัยและพัฒนาร่วมมือกับกรมควบคุมโรค หลายภารกิจ ได้แก่ 1.ระบบทันระบาด TanRabad แอปฯ สำรวจลูกน้ำยุงลายแบบเรียลไทม์ แจ้งเตือนความเสี่ยงไข้เลือดออกทันที  2.IAAM ระบบยืนยันตัวตนและจัดการสิทธิ์แบบ Zero Trust รองรับการใช้งานแพลตฟอร์มบริหารโรคติดต่อ 3.BigStream แพลตฟอร์มจัดการข้อมูลแบบเรียลไทม์ เพื่อบริหารงานข้อมูลสุขภาพ   4.INTERVAC ระบบวัคซีนพาสปอร์ต สำหรับออกและตรวจสอบใบรับรองวัคซีนแบบดิจิทัล เริ่มใช้ช่วงโควิด19  5.DDC-Care Platform แพลตฟอร์มติดตามสุขภาพผู้เสี่ยงโรคติดต่อ เช่น โควิด19 และโรคปอดอักเสบ  6.INTERVAC TUC ระบบบันทึกและตรวจสอบใบรับรองวัคซีนหลายชนิดที่เดินทางระหว่างประเทศ 7.โครงการพัฒนาระบบจัดการและเชื่อมโยงข้อมูลผู้ใช้งานระหว่างกลุ่มผู้ให้บริการกับศูนย์ข้อมูลสุขภาพ เพื่อยืนยันตัวตนดิจิทัล ลดความซ้ำซ้อนของข้อมูล และเพิ่มความปลอดภัย 8.NCD Public BP / Health Station ระบบสถานีดูแลสุขภาพชุมชน เพื่อคัดกรองและติดตามผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยงโรคความดันและเบาหวาน

 

#การแพทย์ดิจิทัล